- نایکی رسماً مسیرش را از بازار NFT جدا کرده و بعد از توقف فعالیتهای RTFKT، این زیرمجموعه را «بیسروصدا» فروخته است؛ اقدامی که نشان میدهد این برند از موج سفتهبازی NFTها عقبنشینی کرده، مخصوصاً بعد از افت شدید تب NFT از سال ۲۰۲۲ به بعد. در مقابل، بخشی از سرمایهگذاران/خریداران NFTهای RTFKT علیه نایکی شکایت گروهی (Class Action) راه انداختهاند و مدعیاند تصمیمهای نایکی باعث سقوط ارزش داراییهایشان شده و حتی اتهامهایی مثل “rug pull” و ادعاهای گمراهکننده درباره برنامههای توکنیسازی مطرح کردهاند (درخواست غرامت هم حدود ۵ میلیون دلار ذکر شده). با این حال، نایکی میگوید دیجیتال را کنار نگذاشته و همچنان در متاورس و همکاریهای مرتبط (بیشتر با محوریت گیمینگ) فعالیت میکند، اما تمرکزش را از NFTها به سمت تجربههای دیجیتال کمریسکتر و کاربردیتر میبرد.
اتریوم دوباره یک قدم مهم برای سبکتر کردن فشار روی شبکه و تقویت آینده رولآپها برداشت؛ اینبار با افزایش ظرفیت «Blob»ها—همان بخشی که مستقیماً روی هزینه و سرعت لایه ۲ اثر میگذارد. اگر میخواهی بدانی دقیقاً چه چیزی تغییر کرده، چرا عددهای ۱۵→۲۱ و ۱۰→۱۴ مهماند، و این آپدیت چه معنیای برای کارمزدها و اسکیلپذیری اتریوم دارد، ادامه خلاصه خبر را از دست نده.
NFT خبیب روی تلگرام؛ چرا کانر مکگرگور به این پروژه حمله کرد؟
خروج نایکی از NFT با فروش بیسروصدای RTFKT
نایکی رسماً از دنیای NFT فاصله گرفت. این برند در ماه دسامبر زیرمجموعهاش RTFKT را که در ۲۰۲۱ و همزمان با اوج موج Web3 خریده بود، فروخت؛ فروشـی که بیسروصدا انجام شد و نه مبلغ معامله مشخص شد و نه نام خریدار. این تصمیم، یک پیام روشن دارد: نایکی دیگر آیندهاش را روی مدل سفتهبازی NFTها نمیچیند و مسیرش را به سمت رویکردهای کمریسکتر در دیجیتال تنظیم میکند.
RTFKT چرا برای نایکی مهم بود؟
RTFKT ویترین «گذار دیجیتال» نایکی بود؛ از کفشهای مجازی و آیتمهای دیجیتال کمیاب گرفته تا NFTهایی که دقیقاً برای جذب سرمایهگذاران و علاقهمندان Web3 طراحی شده بودند. در دوران اوج بازار، بعضی از این مدلها حتی از ۱۰ هزار دلار هم عبور میکردند و نایکی هم با وعدهی تجربههای ایمرسیو و «ماموریتهای شخصیسازیشده» برای دارندگان کلکسیونها، هیجان بازار را بیشتر میکرد.
سقوط بازار NFT از ۲۰۲۲ و تغییر ذائقه خریداران
اما تب NFTها دوام نیاورد. از ۲۰۲۲ به بعد، بازار وارد فاز ریزشی شد: ارزش کل بازار از ۱۷ میلیارد دلار به ۲.۴ میلیارد دلار رسید و حجم معاملات هم بهطور محسوسی پایین آمد. در همین فضا، خریداران کمتر دنبال «هیجان و سفتهبازی» رفتند و بیشتر دنبال کاربرد واقعی (utility) بودند—چیزی که برای خیلی از پروژههای NFT تبدیل به چالش جدی شد.
تصمیم نهایی نایکی: توقف عملیات و سپس فروش
در واکنش به این تغییر، نایکی ابتدا عملیات RTFKT را متوقف کرد و بعد هم فروش آن را نهایی کرد. نایکی از «فصل جدید برای RTFKT» صحبت میکند، اما در عمل مسیرش را به سمت تمرکز بیشتر روی محصولات فیزیکی و کانالهای سنتی میبرد؛ یک تغییر استراتژیک روشن که با مدیریت مدیرعامل، Elliott Hill، برجستهتر هم شده است.
شکایت گروهی علیه نایکی پس از توقف NFTها
فروش RTFKT ماجرا را تمام نکرد؛ برعکس، یک پرونده حقوقی جدی را جلو آورد. دارندگان NFTهای RTFKT با راهاندازی شکایت گروهی (Class Action) میگویند نایکی باعث نابودی ارزش داراییهای دیجیتالشان شده است. در متن شکایت، اصطلاح Rug Pull زیاد تکرار میشود؛ اتهامی سنگین که در اکوسیستم داراییهای دیجیتال به معنای «رها کردن پروژه بعد از بالا بردن انتظارات» تلقی میشود.
مطالبه ۵ میلیون دلاری و بحث تعهدات بازاریابی
شاکیان ۵ میلیون دلار غرامت میخواهند و میگویند نایکی با قدرت برندش انتظارات را حول NFTها «بزرگ» کرد، اما بعد پروژه را کنار گذاشت. این پرونده میتواند از نظر حقوقی اثرگذار شود؛ مخصوصاً در مورد اینکه تعهدات بازاریابی برندها در پروژههای توکنیسازی تا کجا میتواند مبنای مطالبه و پیگیری حقوقی قرار بگیرد.
نایکی دیجیتال را کنار نگذاشته؛ مدل سفتهبازی NFT را کنار گذاشته
نایکی همزمان تأکید میکند که مسیر دیجیتال را ادامه میدهد و همچنان در متاورس فعال است—بهویژه از طریق همکاریهایی مثل Fortnite و EA Sports. تفاوت اینجاست که این پروژهها بیشتر حول گیمینگ میچرخند تا NFT. نتیجه روشن است: نایکی از «دیجیتال» عقبنشینی نکرده، اما از مدل NFTهای صرفاً سفتهبازانه عبور کرده؛ سیگنالی جدی برای هر برندی که وسوسهی موجهای هیجانی Web3 را دارد.
بازگشت Bored Ape با پروژه متاورسی Otherside؛ آیا NFTها دوباره جان میگیرند؟
جمعبندی
در نهایت، خروج نایکی از NFT و فروش بیسروصدای RTFKT نشان میدهد حتی بزرگترین برندها هم وقتی «تب سفتهبازی» فروکش میکند، استراتژیشان را به سمت مدلهای پایدارتر میبرند؛ مخصوصاً در بازاری که از ۲۰۲۲ به اینسو کوچکتر شده و کاربران بیشتر دنبال کاربرد واقعی هستند. همزمان، شکایت گروهی هولدرها و ادعاهایی مثل “rug pull” میتواند یک نقطه عطف حقوقی بسازد و بحث «مسئولیت برندها در وعدهها و تعهدات بازاریابی پروژههای توکنی» را جدیتر کند. پیام آخر روشن است: نایکی دیجیتال را کنار نگذاشته، اما از مدل NFTهای صرفاً هیجانی و پرریسک عبور کرده است.