خسارت هک های کریپتو در سه ماهه سوم به ۱.۲۶ میلیارد دلار رسید
برآورد CertiK از آمار هک ارز دیجیتال نشان می دهد، بازار ارز دیجیتال در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۲۶ میلیارد دلار بر اثر هک، سوءاستفاده امنیتی و کلاهبرداری از دست داده است. این رقم در مقایسه با خسارت ۸۱۹.۴ میلیون دلاری سه ماهه دوم، نزدیک به ۵۴ درصد افزایش یافته و مجموع زیان ثبت شده از ابتدای سال را به حدود ۲.۶۸ میلیارد دلار رسانده است.
بخش بزرگی از خسارت فصل در ماه سپتامبر رخ داد. تمرکز زیان روی چند حادثه بزرگ نشان می دهد امنیت صرافی، کیف پول، پل میان زنجیره ای و قرارداد هوشمند باید به صورت جداگانه بررسی شود؛ زیرا هرکدام مسیر حمله و روش مدیریت ریسک متفاوتی دارند.
سپتامبر بیش از نیمی از خسارت فصل را ساخت
براساس داشبورد CertiK، خسارت ماه سپتامبر حدود ۷۶۸.۵ میلیون دلار بوده است. دو حادثه مرتبط با Bitget و Liquid Network در مجموع سهم بزرگی از این رقم را تشکیل دادند. CertiK خسارت حادثه Bitget را حدود ۳۸۷.۵ میلیون دلار و زیان اولیه Liquid Network را نزدیک به ۳۱۸.۷ میلیون دلار ثبت کرده است.
بخشی از دارایی های مرتبط با حادثه Liquid Network بعدا بازگردانده شد. به همین دلیل، CertiK در کنار رقم ناخالص ۱.۲۶ میلیارد دلاری، خسارت تعدیل شده سه ماهه سوم را حدود ۸۶۹.۶ میلیون دلار گزارش کرده است. بازگرداندن یا مسدودشدن بخشی از دارایی ها اهمیت دارد، اما نباید با جلوگیری کامل از حمله یا جبران قطعی زیان تمام کاربران یکسان در نظر گرفته شود. پیش از این، آینده خبر نیز زمان بازگشایی برداشت های Bitget را پس از حادثه امنیتی این صرافی بررسی کرده بود.
اختلاف جزئی در تعداد رخدادهای ثبت شده
برخی گزارش های رسانه ای با استناد به داده های CertiK، تعداد حوادث امنیتی سه ماهه سوم را ۲۴۷ مورد اعلام کرده اند. با این حال، داشبورد به روز CertiK هنگام بررسی عدد ۲۴۶ رخداد را نمایش می داد. CertiK توضیح عمومی مشخصی درباره علت این اختلاف یک موردی منتشر نکرده است؛ بنابراین عدد خسارت اهمیت بیشتری از اختلاف جزئی تعداد حوادث دارد.
PeckShield نیز خسارت ماه سپتامبر را حدود ۷۶۶.۵ میلیون دلار در ۵۵ رخداد بزرگ برآورد کرده است. رقم این موسسه به برآورد CertiK نزدیک است، اما تعداد حوادث یکسان نیست. تفاوت در تعریف حادثه، دامنه بررسی، زمان ثبت و نحوه محاسبه دارایی های بازیابی شده می تواند باعث شود گزارش موسسات امنیتی کاملا قابل جایگزینی با یکدیگر نباشند.
بیشترین خسارت از سوءاستفاده های فنی ثبت شد
داده های CertiK نشان می دهد سوءاستفاده از آسیب پذیری های فنی، عامل اصلی خسارت های سپتامبر بوده است. حدود ۷۳۳.۸ میلیون دلار از زیان این ماه به Exploitها نسبت داده شده؛ یعنی حملاتی که از ضعف کد، قرارداد هوشمند، زیرساخت یا سازوکار امنیتی یک پروژه استفاده می کنند.
پس از آن، افشای کلید خصوصی، نفوذ به کیف پول، فیشینگ و کلاهبرداری قرار دارند. این توزیع نشان می دهد استفاده از کیف پول شخصی به تنهایی همه خطرها را حذف نمی کند. در مقابل، نگهداری دارایی در صرافی نیز ریسک های مرتبط با کیف پول گرم، توقف برداشت و فرایند جبران خسارت را به کاربر تحمیل می کند.
تفاوت ریسک صرافی، کیف پول، پل و قرارداد هوشمند
برای ارزیابی امنیت، محل نگهداری یا استفاده از دارایی باید مشخص باشد:
- صرافی متمرکز: دارایی تحت کنترل زیرساخت صرافی قرار دارد. نفوذ به کیف پول گرم، توقف برداشت، محدودیت حساب و فرایند جبران خسارت از ریسک های اصلی هستند. موجودی صرافی بهتر است به اندازه نیاز معاملاتی محدود شود.
- کیف پول شخصی: کنترل کلید خصوصی در اختیار کاربر است، اما افشای عبارت بازیابی، امضای تراکنش مخرب، فیشینگ و مجوزهای نامحدود قرارداد هوشمند می توانند به تخلیه دارایی منجر شوند. نسخه پشتیبان آفلاین و بررسی دامنه برنامه های غیرمتمرکز ضروری است.
- پل میان زنجیره ای: امنیت پل به قراردادها، اعتبارسنج ها، امضاکنندگان و نحوه ضرب دارایی در شبکه مقصد وابسته است. سابقه امنیتی، گزارش حسابرسی و میزان تمرکز پل باید پیش از انتقال بررسی شود.
- قرارداد هوشمند و دیفای: حسابرسی امنیتی خطر را کاهش می دهد، اما نبود آسیب پذیری را تضمین نمی کند. محدودکردن مجوز برداشت، استفاده از کیف پول جداگانه و پرهیز از قراردادن تمام سرمایه در یک پروتکل می تواند دامنه خسارت احتمالی را کاهش دهد.
بازیابی دارایی برای کاربران ایرانی دشوارتر است
کاربران ایرانی علاوه بر خطر فنی، با محدودیت جغرافیایی و مقرراتی برخی پلتفرم های خارجی روبه رو هستند. در صورت هک یا توقف برداشت، درخواست پشتیبانی، تکمیل احراز هویت و پیگیری حقوقی ممکن است دشوارتر شود. به همین دلیل، اعلام پوشش خسارت از سوی یک صرافی نباید پیش از مشخص شدن شرایط پرداخت و وضعیت حساب کاربران، تضمین بازگشت کامل دارایی تلقی شود.
اطلاعیه های مربوط به بازیابی دارایی نیز باید فقط از وب سایت و کانال رسمی پلتفرم دنبال شوند. مهاجمان معمولا پس از حوادث بزرگ، صفحات جعلی بازیابی، فرم های فیشینگ و پیام های پشتیبانی تقلبی منتشر می کنند. واردکردن عبارت بازیابی یا کلید خصوصی در چنین صفحاتی می تواند به زیان تازه منجر شود.
این آمار به معنی ناامن بودن همه خدمات کریپتویی نیست. سطح خطر به معماری فنی، شیوه نگهداری کلید، کیفیت کنترل های امنیتی و رفتار کاربر بستگی دارد. ارقام خسارت نیز ممکن است با بازیابی دارایی یا شناسایی رخدادهای جدید اصلاح شوند.
